Wyjaśniamy, na czym polegają ataki enumeracyjne na numery IBAN oraz oszustwa „na zwrot BLIK”, a także jak postąpić, gdy na Twoim koncie pojawią się nieznane środki.
Drobne kwoty w walucie obcej (np. poniżej 1 EUR) – uwaga na atak enumeracyjny
Na czym polega ten atak?
Przestępcy generują losowo ciągi cyfr odpowiadające standardowi numerów rachunków bankowych (IBAN) i łączą je z fikcyjnymi danymi osobowymi. Następnie wysyłają na nie zautomatyzowane mikroprzelewy testowe.
Jaki jest cel sprawców?
Sprawdzenie, które rachunki są aktywne. Jeśli przelew przejdzie lub bank zwróci informację zwrotną potwierdzającą poprawność rachunku, przestępcy zyskują potwierdzenie, że dane konto istnieje. W kolejnym kroku baza aktywnych numerów może posłużyć do ataków celowanych, prób wyłudzeń czy rejestracji fałszywych usług płatniczych.
Działania Banku:
Systemy weryfikacji i zespoły operacyjne natychmiast odrzucają transakcje z niezgodnymi danymi odbiorcy, uniemożliwiając przestępcom potwierdzenie statusu konta.
Oszustwo „na zwrot BLIK” – nie daj się wykorzystać jako pośrednik
Drugim powszechnym zagrożeniem, przed którym oficjalne ostrzeżenie wydał Rzecznik Finansowy, jest schemat wyłudzeń bazujący na przelewach na telefon BLIK.
- Niespodziewany przelew: Otrzymujesz na telefon kwotę od nieznajomego nadawcy.
- Pilny kontakt: Niedługo po wpłynięciu środków kontaktuje się z Tobą obca osoba (przez SMS, telefon lub komunikator), twierdząc, że wpisała zły numer i popełniła pomyłkę.
- Prośba o odesłanie na INNY numer lub konto: Nadawca przekonuje, aby „dla wygody” odesłać pieniądze, ale podaje zupełnie inny numer telefonu, konto bankowe lub prosi o wygenerowanie czeku/kodu.
- Prawdziwy mechanizm: Pieniądze pochodzą od ofiary oszustwa (np. z fikcyjnej oferty na portalu ogłoszeniowym lub zakupowym), której przestępca podał Twój numer telefonu. Jeśli odeślesz środki na konto wskazane przez oszusta:
- Prawdziwy oszust przejmuje wyczyszczoną gotówkę.
- Oszukany kupujący zgłasza sprawę na Policję, wskazując Twój numer telefonu i konto jako dane sprawcy.
- Nieświadomie bierzesz udział w procederze prania brudnych pieniędzy i narażasz się na odpowiedzialność karną oraz blokadę środków.
Jak postępować? 4 żelazne zasady bezpieczeństwa
1. Nigdy nie odsyłaj pieniędzy samodzielnie
Jeśli otrzymasz przelew od nieznanej osoby, nie wykonuj przelewu zwrotnego na własną rękę — ani na rachunek nadawcy, ani tym bardziej na żaden alternatywny numer telefonu czy rachunek podany w wiadomości.
2. Skontaktuj się ze swoim Bankiem
Poinformuj pracownika Banku o niespodziewanym wpływie. Zgodnie z procedurami bankowymi, zwrot omyłkowego przelewu odbywa się za pośrednictwem specjalnego rachunku technicznego Banku. Dzięki temu środki wracają bezpieczną ścieżką rozliczeniową bezpośrednio do nadawcy pierwotnego, a Twoje dane i bezpieczeństwo prawne pozostają w pełni chronione.
3. Nie ulegaj emocjom i presji czasu
Oszuści często wywierają presję psychiczną, pisząc o nagłych wypadkach, lekach, problemach rodzinnych lub strasząc zgłoszeniem kradzieży. Zachowaj spokój — to nadawca pomyłkowego przelewu powinien dochodzić zwrotu oficjalną drogą bankową.
4. Regularnie weryfikuj historię rachunku
Sprawdzaj zestawienie operacji. Wszelkie podejrzane mikroprzelewy, transakcje testowe czy nieautoryzowane obciążenia natychmiast zgłaszaj do Banku.